Πολιτιστικά Σημεία

Χρησιμοποιώντας τη λέξη σημεία για να αναφερθούμε στους τόπους των θερινών διαδρομών, δε θελήσαμε να προβάλλουμε μόνο την πρώτη ανάγνωση που παραπέμπει σε ορισμένη θέση στο χώρο.

Επειδή το σημείο γεννιέται από το σήμα κι αυτό με τη σειρά του συνδέεται με το σημάδι και με το σημαίνω, είχαμε κυρίως κατά νου τούτο: να δηλωθεί το ότι αυτοί οι χώροι σημαδεύουν την ιστορική μας πορεία και σημαίνουν πολλά για την πολιτισμική μας ταυτότητα. Άλλωστε και στη σημειολογία, τη μελέτη δηλαδή των σημείων που συνθέτουν την κοινωνική ζωή, το σημείο ή σύμβολο υπάρχει από την αρχαιότητα και χρησιμεύει για να μεταφερθεί και να αποκωδικοποιηθεί μια πληροφορία. Ποια λέξη λοιπόν θα αποτελούσε καλύτερη ένδειξη για να διακρίνουμε αυτό που ο Ελβετός γλωσσολόγος Ferdinand de Saussure εννοούσε όταν αναφερόταν στο γλωσσικό σημείο ως σύναψη σημαίνοντος και σημαινόμενου και συγκεκριμένα στον συνδυασμό μιας ακουστικής εικόνας και μιας ιδέας (σημασίας).

Αυτό δηλαδή που προσδοκούν να μας προσφέρουν οι ΘΕΡΙΝΕΣ ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ: να σταθούμε, με τη γενικότερη έννοια, στα σημεία που σημαίνουν πολλά για την ιστορία της περιοχής και σημάδεψαν την κουλτούρα του τόπου μας.

Παρακάτω αναφέρονται τα πολιτιστικά σημεία

στα οποία έχουν πραγματοποιηθεί εκδηλώσεις των θερινών διαδρομών.

Βυζαντινή εκκλησία της Παναγίας στη Μερέντα

Ναός αφιερωμένος στα εισόδια της Θεοτόκου στην τοποθεσία Μερέντα. Πρόκειται για έναν μονόχωρο καμαροσκέπαστο ναό ο οποίος διαδέχθηκε μια τρίκλιτη βασιλική των πρώτων χριστιανικών χρόνων. Μεταξύ των μελών που είχαν εντοιχισθεί στο ναό ήταν και η πλίνθος του αρχαϊκού αγάλματος της Κόρης με το όνομα Φρασίκλεια που βρέθηκε στον αύλειο χώρο του ναού και που σήμερα εκτίθεται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Ο ναός είναι κατάγραφος, και οι τοιχογραφίες του χωρίζονται σε τέσσερα διαφορετικά στρώματα τοιχογράφησης. Περισσότερο εκτεταμένο είναι το δεύτερο στρώμα, το οποίο και ανάγεται στην τέταρτη δεκαετία του 13ου αιώνα και σώζεται κυρίως στην καμάρα. Η παράσταση των έφιππων αγίων Γεωργίου και Θεόδωρου Τήρωνος έχει χρονολογηθεί στον 14ο αιώνα, ενώ το νεότερο στρώμα στο ανατολικό τμήμα χρονολογείται στον 18ο αιώνα και αποδίδεται στο ζωγράφο Γεώργιο Μάρκου και τους μαθητές του.

Εκδηλώσεις σε αυτό το σημείο:

26.07.2010

03.08.2014

Αρχαιολογικός χώρος Βραυρώνας - Μουσείο

Ιερό Αρτέμιδας

Το ιερό της Βραυρώνιας Αρτέμιδος, θεάς της φύσης, κουροφόρου, προστάτιδας των παιδιών και των μικρών ζώων. Σε ένα τόσο προικισμένο τόπο που από ότι φαίνεται από τις ανασκαφές κατοικήθηκε από το τέλος της νεολιθικής εποχής, γύρω στο 3500 π.χ., μέχρι σήμερα μπορούμε να φανταστούμε τους λόγους που οι άνθρωποι επέλεξαν όχι μόνο να ζήσουν αλλά και να εκφράσουν τις πνευματικές τους αξίες μέσα από μια καθημερινή θρησκευτική πρακτική καθιστώντας τη Βραυρώνα κέντρο λατρείας. Εκεί λοιπόν, μέσα σε ένα τοπίο εξαιρετικού φυσικού κάλλους μπορούμε ακόμα να θαυμάσουμε ότι απέμεινε από το Ιερό, με χαρακτηριστικότερο σημείο τη στοά με τους δωρικούς κίονες.

Αρχαιολογικό Μουσείο Βραυρώνας.

Ένα πλούσιο και ενδιαφέρον μουσείο που εγκαινιάστηκε το 1969 και ανακαινίστηκε το 2010. Βρίσκεται στον αρχαιολογικό χώρο του ιερού της Βραυρωνίας Αρτέμιδος. Στις αίθουσές του εκτίθενται ευρήματα της ανασκαφής του ιερού (πήλινα ειδώλια της ?Αρτεμης, αγαλμάτια και κεφάλια άρκτων -μικρών κοριτσιών αφιερωμένων στη θεά- κάτοπτρα, αγγεία). Επίσης μπορούμε να δούμε ευρήματα προϊστορικών και γεωμετρικών χρόνων από την Ανάβυσσο, το νεκροταφείο της Μερέντας και την Περατή.

Εκδηλώσεις σε αυτό το σημείο:

27.07.2010

Πηγάδι Πούσι Καλογέρι

Πούσι Καλογέρι Τα πηγάδια (πούσι = πηγάδι), δημόσια η ιδιωτικά, αποτελούσαν κάποτε μια σημαντική υπόθεση στη καθημερινή ζωή των κατοίκων τροφοδοτώντας με νερό ανθρώπους και ζώα. Η ύπαρξή τους ήταν πάντα μια ευλογία για τον τόπο που βρίσκονταν, για αυτό σηματοδοτούσαν και ονοματοδοτούσαν την περιοχή. Ορισμένα από αυτά είχαν ανοιχτεί τους αρχαίους χρόνους σύμφωνα με κάποιους αρχαιολόγους. Το Πούσι Καλογέρι (το πηγάδι του Καλόγερου) βρίσκεται βορειοανατολικά του Μαρκόπουλου, πλάι σε παλιό αγροτικό δρόμο στον μικρό κάμπο του Σιώρτι (λαχνός), από το τοπωνύμιο δε συμπεραίνεται η ύπαρξη στην περιοχή μοναστηριακού μετοχίου η μοναχικής σκήτης. Ανάμεσα στους αμπελώνες της περιοχής αποτελεί σήμερα έναν όμορφα διαμορφωμένο χώρο που ανασύρει μνήμες από το, όχι και τόσο, μακρινό παρελθόν. Κοντά στο πηγάδι η ύπαρξη μιας παλιάς μυλόπετρας αποτελεί σημάδι μιας άλλης εποχής που αξίζει να θυμόμαστε. Η περιοχή Στην περιοχή του πούσι Καλογέρι, εντοπίστηκε Νεολιθικός οικισμός. Η θέση του περικλείεται από πεδινή έκταση και μικρούς λόφους που οχύρωναν την περιοχή. Στη μέση του ανασκαφέντος τμήματος προβάλλει ο φυσικός βράχος όπου εκατέρωθέν του αναπτύχθηκε ο οικισμός ο οποίος αποτελούσε αγροκτηνοτροφική εστία όπως μαρτυρούν τα ευρήματα. Το πηγάδι που ως σήμερα χρησιμοποιείται για ύδρευση και άρδευση, σύμφωνα με εκτιμήσεις των αρχαιολόγων, ήταν πηγή ύδρευσης κατά την νεολιθική εποχή.

Εκδηλώσεις σε αυτό το σημείο:

28.07.2010

Πύργος Βραυρώνας

Ο Πύργος Βραυρώνας. Ένα από τα ελάχιστα οχυρωματικά έργα που η Φραγκοκρατία κληροδότησε στα Μεσόγεια. Βρίσκεται στο δρόμο προς τον αρχαιολογικό χώρο της Βραυρώνας στα αριστερά μας και λίγο πριν φθάσουμε στη βρύση, την επονομαζόμενη «Κρόϊ Σκλιά» (= η βρύση του Σκλιά, το οποίο είναι ανδρικό όνομα) και δεσπόζει στην κορυφή χαμηλού λόφου. Κατασκευάστηκε κατά την πρώτη περίοδο της Λατινοκρατίας στην Αττική, οπότε και κυριάρχησαν στην περιοχή οι Γάλλοι δούκες de la Roche (1204-1311), εντάσσεται σε ένα οικοδομικό πρόγραμμα κατασκευής πύργων ως παρατηρητηρίων, τις λεγόμενες «βίγλες» και είχε σαν σκοπό τη μετάδοση μηνυμάτων με τη χρήση καπνού την μέρα και φωτιάς τη νύχτα για τον έλεγχο των περιοχών από τις πειρατικές επιδρομές.

Εκδηλώσεις σε αυτό το σημείο:

30.07.2010

21.07.2012

25 & 27.07.2014

Ανεμόμυλος

Ο πρώτος μύλος στον οποίο οι παλαιοί κάτοικοι του Μαρκοπούλου άλεθαν τα σιτηρά τους. Το χτίσιμό του είναι άγνωστο πότε έγινε, ενώ είναι γνωστό πως σε κάποια φάση της λειτουργίας του αγοράστηκε από τον Γεώργιο Δημητρίου ή Βούργαρη, φερμένο από την περιοχή της βόρειας Μακεδονίας. Άγνωστο επίσης είναι το πότε σταμάτησε να λειτουργεί. Πιθανόν να τερμάτισε τη λειτουργία του στο τέλος του 19ου αιώνα. Έκτοτε έδωσε τη θέση του στους νέας τεχνολογίας κυλινδρόμυλους και άρχισε να ερειπώνει. Τη δεκαετία του ?80 το τότε δημοτικό συμβούλιο προέβη στη στερέωση του "κουφαριού" του ανεμόμυλου, ενώ μέσα στο 2000 η τότε δημοτική αρχή αποκατέστησε τον ανεμόμυλο στην πρώτη του μορφή παρεμβαίνοντας και στον περιβάλλοντα χώρο, αποδεχόμενη σχετική δωρεά του Περικλή Εμπειρικού.

Εκδηλώσεις σε αυτό το σημείο:

01.08.2010

Υγρότοπος Βραυρώνας

Ανάμεσα στην Αρτέμιδα και το Μαρκόπουλο, σε μια εύφορη πεδιάδα που διαρρέεται από το χείμαρρο Ερασίνο, ο υγρότοπος της Βραυρώνας αποτελεί από τα πιο σημαντικά καταφύγια άγριας ζωής της Αττικής. Σε απόσταση μόλις 30 χιλιομέτρων από την Αθήνα, μπορούμε να θαυμάσουμε ένα υπέροχο τοπίο με πλούσια ιστορία που έχει παραμείνει σχεδόν ίδιο από την αρχαιότητα μέχρι και σήμερα. Η μεγάλη ποικιλία διαφορετικών βιοτόπων σε συνδυασμό με τις ήπιες μεθόδους εκμετάλλευσης από τον άνθρωπο δημιούργησαν ένα οικοσύστημα μοναδικής αξίας.

H ύπαρξη γλυκού νερού όλο το χρόνο δημιούργησε τις προϋποθέσεις για τη πλούσια βιοποικιλότητα στη περιοχή. Χάρις στον Ερασίνο ποταμό, τα χωράφια μπορούν και αντέχουν τις δύσκολες μέρες του ξηρού Αττικού καλοκαιριού, ενώ και η οργιώδης βλάστηση που έχει αναπτυχθεί και παρέχει πλήθος θέσεων φωλιάσματος στα πουλιά οφείλει την ύπαρξή της σε αυτόν.

Ο υγρότοπος και η γύρω περιοχή έχουν ενταχθεί στο δίκτυο των Τόπων Κοινοτικής Σημασίας με βάση την Οδηγία 92/43 για τη προστασία των οικοτόπων και έχει συμπεριληφθεί στους τόπους που προτείνονται για ένταξη στο ευρωπαϊκό δίκτυο προστατευόμενων περιοχών Natura 2000.

Εκδηλώσεις σε αυτό το σημείο:

25.07.2012

Συνεταιρισμός Μαρκό

Ο Συνεταιρισμός ΜΑΡΚΟ ιδρύθηκε το 1831 από αγροτικές οικογένειες, έχει μια ιστορία εκατοντάδων χρόνων και το όνομά του είναι συνδεδεμένο με πληθώρα κοινωφελών έργων που σήμερα απολαμβάνουν όλοι οι κάτοικοι του Δήμου μας.

Σχολεία, εκκλησίες, νεκροταφεία, η Φιλαρμονική, κοινόχρηστοι χώροι και άλλα πολλά είναι προσφορές του ΜΑΡΚΟ σε όλους τους πολίτες μας. Είναι δύσκολο να διασχίσει κανείς πεζός μια μικρή απόσταση μέσα στα όρια του Δήμου μας και να μην συναντήσει ένα έργο του Συνεταιρισμού.

Εκδηλώσεις σε αυτό το σημείο:

28 & 29.07.2012

Παλαιό Πηγάδι Μερέντας

Το πηγάδι της Μερέντας θα πρέπει να αντιστοιχεί στο πηγάδι του αρχαίου δήμου Μυρρινούντος. Βρίσκεται στο δρόμο της Μερέντας, δεξιά, πριν από την εκκλησία της Παναγίας. Το πιγάδι είναι κτιστό και έχει βάθος περίπου έξι μέτρα. Αποκαταστάθηκε το 1992. Η κατάστασή του ήταν συγκριτικά πολύ καλύτερη, γιατί μέχρι πρότινος χρησιμοποιούνταν από γεωργούς και βοσκούς.

Ο λαιμός του είναι κτιστός, με συμπαγή τούβλα χωρίς επίχρισμα. Φέρει μαρμάρινο παχύ επιστόμιο και παρακείμενη μαρμάρινη γούρνα. Τελευταία, έχει τοποθετηθεί πάνω στο επιστόμιο μεταλλικό καπάκι με μαγγάνι.

Εκδηλώσεις σε αυτό το σημείο:

01.08.2012

Περιοχή Κορώνης - Οχυρωματικά Τείχη

H χερσόνησος της Κορώνης βρίσκεται στο Νοτιοανατολικό άκρο του κόλπου του Πόρτο - ράφτη. Με απόφαση του Αρχαιολογικού Συμβουλίου (1977) έχει χαρακτηριστεί ως αρχαιολογικός χώρος. Σώζεται οχύρωση των χρόνων του Χρεμωνιδείου πολέμου πιθανότατα στρατοπέδου. Έχουν ανακαλυφθεί επίσης από ανασκαφές νομίσματα (κυρίως Πτολεμαϊκά), αγγεία κ.ά.

Εκδηλώσεις σε αυτό το σημείο:

04.08.2012

Παλαιός Σιδηροδρομικός Σταθμός Μαρκοπούλου

Ένας από τους μεγαλύτερους και ωραιότερους σιδηροδρομικούς σταθμούς της Αττικής, κομψοτέχνημα τυπικής σιδηροδρομικής βιομηχανικής αρχιτεκτονικής. Κατασκευάστηκε, τα τελευταία χρόνια του 19ου αιώνα, από την εταιρεία "Σιδηρόδρομοι Αττικής" που συστάθηκε το 1882 προκειμένου να εξυπηρετήσει τα Μεταλλεία Λαυρίου.

Εκδηλώσεις σε αυτό το σημείο:

30.07.2014

Πεζόδρομος στον Καλό Γιαλό - Πόρτο Ράφτη

(Είσοδος από το Λιμάνι του Πόρτο Ράφτη)

To λιμάνι της Μεσογαίας - Πόρτο Ράφτη, ήταν πάντα η πύλη της Αττικής προς το Βορειοανατολικό Αιγαίο και τον Εύξεινο Πόντο κάτι που μαρτυρείται από αρχαιολογικά ευρήματα, αλλά και την Μυθολογία.

Εκδηλώσεις σε αυτό το σημείο:

06.08.2014

Πολιτιστικό Κέντρο Δήμου Μαρκοπούλου

(Παλιό 1ο Δημοτικό)

Θεμελιώθηκε το 1902 και εγκαινιάστηκε το 1904 σε οικόπεδο 4 στρεμμάτων που παραχώρησε η κοινότητα Μαρκοπούλου. Ένα πανέμορφο νεοκλασικό κτίριο, πετρόκτιστο, με δίριχτη στέγη, 4 μεγάλες αίθουσες, εντυπωσιακή είσοδο και βεράντα κεραμοσκεπής στηριζόμενη σε κίονες, στην οποία οδηγούν μαρμάρινα σκαλοπάτια. Λειτούργησε σχεδόν 100 χρόνια σαν δημοτικό σχολείο, ενώ από το 2002, ανακαινισμένο πλέον, αποτελεί το πολιτιστικό κέντρο του Δήμου Μαρκοπούλου Μεσογαίας.

Εκδηλώσεις σε αυτό το σημείο:

08.08.2014

Ιστορικό

θερινών διαδρομών